دکتر بیژن فروغ

متخصص طب فیزیکی و توانبخشی


تلفن کلینیک 66572220

نرم افزار تمرين درماني

سكته مغزي قابل كنترل است

درمان خار پاشنه

کلینیک دکتر فروغ

آشنايي با بيماري و توانبخشي پاركينسون

آشنایی با بیماری و توانبخشی پاركینسون:
این بیماری عامل مهم ناتوانی در افراد مسن می باشد شیوع آن ۲۰در ۱۰۰۰۰۰نفر در سال می باشد.یک بیماری یشرونده اعصاب مرکزی می باشد. بیماری پارکینسون یکی از بیماریهای قابل درمان با روشهایی دارویی و درمانهای طب فیزیکی و توانبخشی می باشد.اولین باردكتر جیمز پاركینسون در سال 1817 میلادی این بیماریرا توصیف کرد واز این رو نام این بیماری به او تعلق یافت و با نام "فلج لرزان "در ترجمه فارسی شناخته می شود.

این بیماری دارای چهار علامت اصلی بیماری:
- لرزش و ارتعاش دست و پا در حالت استراحت (لرزش بیمار همزمان با ارتعاش دست و پا در حالت استراحت)
- کندی حركات
- سختی حركت ( خشك شدن) دست و پا یا بدن
- کاهش تعادل (تعادل ضعیف) بطوریکه خطر خوردن به زمین را افزایش می دهد.

در حالی كه دو یا بیشتر از این علایم در بیمار دیده شود، مخصوصا وقتی كه در یك سمت بیشتر از سمت دیگر پدیدار شود، تشخیص پاركینسونداده میشود مگر اینكه علایم دیگری همزمان وجود داشته باشد كه بیماری دیگری را نمایان كند.

بیمار ممكن است در اوایل، بیماری را با لرزش دست و پا یا با ضعیف شدن حركت احساس كند و دریابدكه انجام هر كاری بیشتر از حد معمول طول می كشد و یا اینكه سختی و خشك شدن حركت دست وضعف تعادل را تجربه میكند. البته این بیماران بیشتر اشكال در تعادل دینامیك یعنی تعادل در حركت دارند و تعادل استاتیك یعنی تعادل در حین ایستادن و یا گرفتن یك وضعیت ثابت مختل نبوده و بعضا بهتر از افراد نرمال نیز هست.

علائم در بیشتر مواقع یک طرفه شروع و سپس دو طرفه می شودحالت صورت بدون احساس و یا به عبارتی مصنوعی و شبیه به ماسک می شود و یا حالت خیرگی چشم ( به دلیل كاهش پلك زدن). علاوه بر اینها، خشك شدن شانه یا لنگیدن پا در سمت تحت تاثیر قرارگرفته عوارض دیگر (عادی) این بیماری است. حالت قوز در این بیماران بوجود می آید که با گذشت سن بیشتر می شود.

از هر100 نفر بالای سن 60 سال یك نفر به پاركینسون مبتلا میشود و معمولا این بیماری در حدود سن 60 سالگی آغار میشود.بعد از آلزایمر مهمترین بیماری مخرب مغز و اعصاب مرکزی است. افراد جوانتر هم میتوانند مبتلا به پاركینسون شوند.

5 تا 10 در صد بیماران پارکینسون سن کمتر از 40 سال دارند.

*پیشرفت بیماری پاركینسون
پارکینسون یک بیماری مخرب اعصاب مرکزی است.بیماری نتیجه از بین رفتن یا ضعیف شدن و لطمه خوردن سلولهای عصبی در مغز میانی است. این سلولهای عصبی مادهای به نام دوپامین، ترشح می كنند. دوپامین پیامهای عصبی را از سوبستانتیا نیگرا (مغز میانی) به بخش دیگری از مغر به نام كارپوس استراتوم می برد. این پیام ها به حركت بدن تعادل می بخشند.

وقتی سلولهای ترشح كننده دوپامین در سوبستانتیا نیگرا دچار اختلال میگردند، مراكز دیگر كنترل كننده حركات بدن نامنظم كار می كنند.

این اختلال ها در مراكز كنترل بدن در مغز باعث به وجود آمدن علایم پاركینسون می شوند. اگر 80 درصد سلولهای ترشح كننده دوپامین از بین بروند، علامتهای پاركینسون پدیدار می شوند. علایم پاركینسون در مراحل اولیه بیماری ملایم و بیشتر اوقات در یك سمت بدن دیده می شوند و گاه حتی احتیاج به درمان پزشكی ندارند. ارتعاش در حالت استراحت یك علامت ویژه بیماری پاركینسون است، كه یكی از معمولترین علایمهای پاركینسون به حساب می آید. ولی بعضی از مبتلایان پاركینسون هیچ وقت با این مشكل برخورد نمی كنند. بیماران ممكن است دست لرزان خود را در جیب یا پشت پنهان كنند یا چیزی را برای كنترل ارتعاش در دست نگه دارند. لرزش می تواند بیشتر از هر محدودیت جسمی دیگر اثر منفی روحی داشته باشد.با مرور زمان علایم اولیه بدتر و وخیم تر می شوند. یك رعشه ملایم تبدیل به یك ارتعاش مزاحم و ملموس می شود. ممكن است تكه كردن غذا و استفاده از دست مرتعش به مرور زمان سختتر شود.

برادیكینسیا (آرام شدن حركت) به مشكلی كاملا محسوس بدل می شود كه محدود كنندهترین علامت و اثر پاركینسون است. آرام شدن حركت می تواند مانع انجام عادات روزانه شود: لباس پوشیدن، ریش زدن و یا حمام كردن ممكن است وقت بسیار زیادی از روز را بگیرند. تحرك ضعیف میشود و مشكلاتی بوجود میآورد مانند نشستن و برخاستن از صندلی یا اتومبیل و یا غلتیدن در رختخواب. راه رفتن آهستهتر میشود و بیمار حالت قوز پیدا میكند ( سر و شانه به طرف جلو تمایل پیدا میكند). صدای بیمار یك نواخت میشود. كمبود تعادل میتواند باعث افتادن بیمار شود. دست خط ریزتر و ناخوانا می شود. حركات غیر ارادی مانند حركت دست در حال پیادهروی كم می شود.علایم پاركینسون معمولا دست یا پای یك طرف بدن اختصاص دارد ولی بامرور زمان به دست یا پای سالم همان طرف هم سرایت میكند. این علایم پیشرفت میكند تا سمت دیگر بدن را هم تحت تأثیر قرار دهد. معمولا این پیشرفت تدریجی است اما سرعت این پیشرفت از بیمار تا بیمار تفاوت دارد.

مهم است كه بیماران پاركینسون در حال پیشرفت علایم با پزشكخود صحبت و مشورت كنند تا پزشك بتواند درمان را برای بیمارش فراهم كند زیرا بدن هر بیمار به طور مختلف و متفاوت به داروهای گوناگون واكنش نشان می دهد. هدف از درمان برای بیماران از بین بردن علایم نیست بلكه تحت كنترل درآوردن عوارض است. این امر می تواند به بیمار كمك كند تا مستقل عمل كند و یك كنترل مناسب برای این بیماری مزمن بوجود آورد. این بیماری از بین نخواهد رفت ولی كنترل عوارض آن می تواند تا حد زیادیجلوی ناتوان كردن و از كار افتادگی را بگیرد.

بیماران پاركینسون اغلب از این موضوع كه بیماری آنها همواره در حال پیشرفت است، آگاه هستند و این موضوع می تواند باعث نگرانی شدید آنها شود. مبتلایان پاركینسون ممكن است بخواهند خود و مشكلات خود را بیش از حد نیاز تحت كنترل درآورند و خود را با دیگر افراد مبتلا مقایسه كنند. نگرانی در مورد پیشرفت بیماری و امكان ادامه كار هم غیرعادی نیست. پیشگویی و تخمین زدن پیشرفت این بیماری در یك بیمار مشخص غیر ممكن است. سرعت پیشرفت و محدودیت های جسمی و روحی در بیماران مختلف متفاوت است. نوعی راهنمایی برای تشخیص پیشرفت این بیماری در بیماران مختلف بر اساس پیشروی بیماری از زمان تشخیص وجود دارد ولی این تنها در حد یك پیشنهاد است. وقتی محدودیتهای جسمی پاركینسون به حدی برسد كه كارهای روزمره سخت شوند، درمان علایم پاركینسون آغاز می شود.

اختلال در حس بویایی:
اختلال در حس بویایی از چندین سال قبل از بروز پارکینسون ایجاد می شود و دانشمندان تست بویایی را بعنوان تست غربالگری در پارکینسون پیشنهاد می کنند.

درمان فراموش شده:
درمانهای توانبخشی شامل آموزش تعادل ، ورزش، بیوفیدبک می تواند کمک زیادی به بیمار پارکینسون نماید ولی متاسفانه تجویز این روش در کشور ما غالبا بدلیل توجه بیش از حد پزشکان به جراحی یا دارو درمانی فراموشمی شود.

موارد جراحی در بیماری پارکینسون
موارد جراحی در بیمارانی که به درمان های داروئی پاسخ نمی دهند یا دچار عوارض غیر قابل تحمل داروئی شده اند اغلب مفید است.درمان جراحی در مواردی در بیماران نسبتا جوانی که عمدتا دچار لرزه و سفتی اندام یک طرفه هستند و به درمان داروئی پاسخ نداده اند مفید است. جراحی ناحیه تالاموس در درمان لرزه و جراحی ناحیه پالیدوم در درمان سستی و کندی حرکات مفید است. اختلال عروقی منتشر یا زوال عقلی از موار منع درمان جراحی هستند. میزان عوارض عمده پس از جراحی ناحیخ پالیدوم یا تالاموس یک طرفه کمتر از 5% است اما پس از جراحی دوطرفه به 20% یا بیشتر بالغ می شود و به همین جهت از جراحی دوطرفه باید اجتناب نمود

ورزشهای تعادل:
این نوع ورزشها برای بیمارانی که دچار اختلال در حفظ تعادل بدن می باشند مانند مشکلات گوش میانی ،مخچه پارکینسون کمک کننده می باشند.

دنبال کردن شست: شستتان را در60-30 سانتیمتر جلوی صورتتان نگهدارید. همانطور که به شستتان را نگاه میکنید، سرتان را از راست به چپ، سپس از چپ به راست و سپس به بالا و پایین بچرخانید. به تدریج سرعت این کار را افزایش دهید. این ورزش را برای 90 ثانیه انجام دهید و 4 بار در روز آن را تکرار کنید.

تغییر هدف: دو شی هدف را در نظر بگیرید. طوری که برای نگاه کردن به آن مجبور باشید سرتان را از چپ به راست بچرخانید. به یک شی نگاه کنید. چشم های خود راببندید و سپس سرتان را فورا برای نگاه به شی دیگر بچرخانید و چشمتان را باز کنید. سریعا بین اشیا به عقب و جلو برگردید. چند بار و حداقل 2 بار در روز این کار را تکرار کنید.

نشستن، خوابیدن: از وضعیت دراز کشیده روی مبل یا رختخواب به وضعیت ایستاده با حداکثر سرعتی که میتوانید بلند شوید، بدون اینکه بیفتید. این کار را هم به طرف راست و هم طرف چپ انجام دهید. این تمرین را 5 بار برای هرطرف، و حداقل 2 بار در هر روز انجام دهید.

کج راه رفتن: به طرف هدفی همسطح چشم خود روی دیوار (مثل یک تصویر) حرکت کنید.همانطور که به دیوار نزدیک میشوید، بدنتان را به یک طرف کج کنید اما چشم از روی هدف برندارید. وقتی دیگر نتوانستید بیش از آن بدنتان را کج کنید، چشمهایتان را ببندید و فورا سرتان را به سمت جلو برگردانید. این تمرین را 5 بار برای هر طرف تکرار کنید، چشمانتان و سرتان را به راست و طرف چپ بچرخانید. سرعتتان را آهسته برای حداقل 30 دقیقه در روز افزایش دهید.

پنجه، پاشنه: پاشنه پای چپ را جلوی پنجه پای راست قرار داده و همین کار را سپس برای پای راست انجام دهید (مثل حالتی که می خواهید روی یک ریل راهآهن راه بروید). این ورزش را در مسیری که دارای حمایت کافی مثل دیوار یا نرده باشد به مدت 30 دقیقه در هر روز انجام دهید. این شیوه راه رفتن را تا 10 قدم بدون استفاده از تکیهگاه انجام دهید.

پرتاب توپ:در حالی که ایستادهاید یا نشستهاید، یک توپ تنیس را حداقل 90 سانتیمتر به بالا پرتاب کرده و سپس آن را بگیرید. این کار را برای 10- 5 دقیقه هر روز تکرار کنید. وقتی توانستید این تمرین را به راحتی انجام دهید، در حال راه رفتن آن را امتحان کنید.

دارت: بازی دارت انتخاب خوبی برای افزایش تعادل است.


آدرس مطب : 1
تلفن : 1 - 1

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
بیوگرافیبرنامه هفتگيكلينيك تخصصي پاموضوعات مطالبنوارعصب وعضلهاخباربيماريهاي مغز و اعصاببيماريهاي ارتوپدیطب سوزنيصفحه اصلیسوالات پزشکیپیامهای کاربرانسایتهای دیگر